حقوقی

تفاوت و شباهت ازدواج دائم و موقت

ازدواج در حقوق ایران به دو قسمت ازدواج دائم و ازدواج موقت (نکاح منقطع) تقسیم می شود. عقد نکاح را می توان از مهم ترین عقود، در روابط میان افراد دانست. عقد نکاح، میان زن و مرد منعقد می شود و آنها را به زوجیت یکدیگر در می آورد. فرق ازدواج دائمی با ازدواج موقت، در شش مورد می باشد که در ادامه مقاله، قصد داریم در خصوص تفاوت های عقد دائم و موقت صحبت کنیم.

تفاوت ازدواج دائم و موقت

ازدواج موقت از بسیاری جهات مانند ازدواج دائم است. شرایط و موانع ازدواج موقت همان است که در ازدواج دائم آمده است، به استثنای آنچه ذیلا گفته خواهد شد. آثار آن هم اصولا، جز در مورد نفقه و ارث، همان آثار نکاح دائم است؛ به ویژه از لحاظ اولاد تفاوتی بین نکاح دائم و نکاح منقطع نیست و فرزند ناشی از این نکاح از کلیه حقوق فرزند ناشی از نکاح دائم برخوردار است. تفاوت عمده ازدواج دائم و موقت در امور زیر است:

1) تعیین مدت در عقد دائم و موقت

تعیین مدت در نکاح منقطع شرط لازم است. ماده 1075 قانون مدنی در این باره می گوید:

نکاح وقتی منقطع است که برای مدت معینی واقع شده باشد

پس اگر مدت در نکاح منقطع ذکر نشود، بی شک نکاح منقطع واقع نخواهد شد. اما آیا نکاح اساسا باطل است یا نه؟ مساله اختلافی است. بنابر قول گروهی از فقهای امامیه، نکاح به صورت دائم واقع خواهد شد، زیرا لفظ ایجاب می تواند مفید نکاح دائم یا منقطع باشد و فقط ذکر مدت است که آن را به متعه اختصاص می دهد و اگر مدت ذکر نشده باشد، برای عقد دائم خواهد بود. پس اگر اولی منتفی باشد دومی تحقق خواهد یافت. به علاوه اصل در عقد صحت است و فساد برخلاف اصل می باشد.

2) تعیین مهریه در عقد دائم و موقت

 تعیین مهر از شرایط اساسی نکاح منقطع است و در این گونه نکاح، بر خلاف نکاح دائم، عدم ذکر مهر در عقد موجب بطلان است.

ماده 1095 قانون مدنی:

در نکاح منقطع عدم مهر در عقد موجب بطلان است.

ماده 1087 قانون مدنی:

اگر در نکاح دائم مهر ذکر نشده یا عدم مهر شرط شده باشد نکاح صحیح است و طرفین میتوانند بعد از عقد مهر را به تراضی معین‌ کنند و اگر قبل از تراضی بر مهر معین بین آن ها نزدیکی واقع شود زوجه مستحق مهرالمثل خواهد بود.

3) نفقه زن در عقد دائم و موقت

در نکاح منقطع شوهر ملزم به دادن نفقه به زن خود نیست، مگر اینکه دادن نفقه شرط شده یا عقد بمنی بر آن جاری شده باشد، یعنی انفاق به زن قبل از عقد مورد توافق طرفین واقع و بنای زوجین در زمان عقد بر آن باشد.

ماده 1113 قانون مدنی:

در عقد انقطاع زن حق نفقه ندارد مگر اینکه شرط شده یا آنکه عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.

ماده 1106 قانون مدنی:

در عقد دائم نفقه زن به عهده شوهر است.

4) جدایی زوجین در عقد دائم و موقت

در نکاح منقطع مقررات طلاق اجرا نمی شود و جدائی زن و شوهر با انقضا یا بذل مدت یا فسخ نکاح تحقق می یابد. بنابراین طلاق و آنچه در قانون مدنی راجع به آن آمده است ویژه نکاح دائم است.

ماده 1120 قانون مدنی:

عقد نکاح به فسخ یا به طلاق یا به بذل مدت در عقد انقطاع منحل میشود.

ماده 1139 قانون مدنی:

طلاق مخصوص عقد دائم است و زن منقطعه به انقضای مدت یا بذل آن از طرف شوهر از زوجیت خارج می‌شود.

5) عده زن در عقد موقت و دائم

عده زوجه منقطعه پس از جدایی از شوهر (در غیر زن آبستن) دو طهر است، اعم از اینکه جدایی به علت فسخ نکاح یا انقضا یا بذل مدت باشد، در حالی که عده طلاق یا فسخ در نکاح دائم سه طهر است.

ماده 1150 قانون مدنی:

عده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است نمی‌تواند شوهر دیگر اختیار کند.

ماده 1151 قانون مدنی:

عده طلاق و عده فسخ نکاح سه طهر است مگر اینکه زن با اقتضای سن عادت زنانگی نبیند که در این صورت عده او ۳ ماه است.

ماده 1152 قانون مدنی:

عده طلاق و فسخ نکاح و بذل مدت و انقضاء آن در مورد نکاح منقطع در غیر حامل دو طهر است مگر اینکه زن با اقتضای سن عادت‌ زنانگی نه بیند که در این صورت ۴۵ روز است.

6) ارث زوجین در عقد دائم و موقت

در نکاح منقطع زن و شوهر از یکدیگر ارث نمی برند.

ماده 940 قانون مدنی:

زوجین که زوجیت آنها دائمی بوده و ممنوع از ارث نباشند از یکدیگر ارث میبرند.

ماده 1077 قانون مدنی:

در نکاح منقطع احکام راجع به وراثت زن و به مهر او همان است که در باب ارث و در فصل آتی مقرر شده است.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا